گزارش ویژه
کنترل AirPods با گوشی Android؛ روایتی از شنیدن
نیمهشب، سالن ورودی فرودگاه امام خمینی. شیرین پس از سالها دوری با چمدانی پر از سوغاتی برمیگردد و دو هدفون سفید در گوش دارد که صدای دنیا را پشت پرده نگه میدارند. روایتی دربارهی شنیدن، دربارهی زبانی پنهان میان دو دستگاه، و دری که سرانجام آرام باز شد.
ساعت از نیمهشب گذشته و سالن ورودی فرودگاه بینالمللی امام خمینی هنوز بیدار است. شیرین پس از سالها دوری از گیت بیرون میآید، با چمدانی که بیشترش سوغاتی است. در گوشهایش دو هدفون کوچک سفید است و حذف نویز از همان آسمان روشن مانده. در هواپیما این سکوت نعمت بود. اینجا، میان صف کنترل گذرنامه و نوار چرخان بار، پردهای ضخیم است که صدای دنیا را آن سو نگه میدارد.
بلندگوی سالن چیزی اعلام میکند. چند مسافر سر بلند میکنند و راهشان را به سوی نوار دیگری کج میکنند. شیرین فقط لبهایی را میبیند که تکان میخورند، مثل بیتی که کسی بیصدا بخواند. حالتی که صدای پیرامون را به گوش برساند، همین حالا به کارش میآمد، اما گوشیاش Android است و نمیتواند آن را روشن کند؛ این دو سالها فقط به نیمی از یک زبان با هم حرف زدهاند. پس شیرین کنار نوار اشتباه میماند.

سر خط سبز گمرک، مأموری با لبخندی خسته چیزی میپرسد. شیرین هدفون چپ را درمیآورد، بعد راست را، و میگوید: «ببخشید، چه فرمودید؟» سؤال ساده است: چمدان دیگری هم دارید؟ وقتی از در شیشهای بیرون میآید، خاله پروانه با دستهای گل گلایول پشت نرده ایستاده و نامش را صدا میزند، بار دوم بلندتر، چون شیرین هدفونها را دوباره در گوش گذاشته است. سالها همین بود: هر بار که دنیا حرفی داشت، دستی باید بالا میرفت و چیزی از گوش بیرون میآمد. حالا دیگر نه.
غزلی از صدا زیر طاقها
دو روز بعد، بازار بزرگ تهران. شیرین از سبزهمیدان وارد میشود و در قدم اول، صدا مثل موجی به صورتش میخورد. باربرها گاریهای پربار را از میان جمعیت میرانند و از ته دل فریاد میزنند: «بپا! بپا!» فروشندهای نرخ زعفران را بلند تکرار میکند، دیگری از پشت دیوار تاخوردهی فرشها کسی را صدا میزند، و طاقهای آجری هر صدا را میگیرند، در خود میچرخانند و پرطنینتر پس میدهند. بازار را پیش از آنکه ببینی، میشنوی.
مولانا مثنوی را با یک فعل آغاز میکند: «بشنو این نی چون شکایت میکند». در این زبان، شنیدن همیشه کار نخست بوده است. هدفونها اینجا دو کار ناسازگار دارند: باید هیاهو را آنقدر فرو بنشانند که سر آدم به دوران نیفتد، و باید «بپا»ی باربر را بیکموکاست برسانند، چون گاریای که توپهای پارچه رویش تلنبار شده، منتظر هیچکس نمیماند.

در راستهی فرش، زنی که پشت پیشخوانی کوچک کلافهای نخ رنگی میفروشد، از شیرین میپرسد دنبال چه میگردد. AirPods درست برای همین لحظه ساخته شدهاند. تشخیص مکالمه، همین که خود شنونده لب به سخن باز کند، صدای پخش را پایین میآورد. حالت شفاف صدای پیرامون را به گوش میرساند. و تشخیص گوش، وقتی یکی از دو لنگه بیرون میآید، پخش را نگه میدارد. روی یک گوشی Android، همهی اینها سالها مثل مصراعی بود که مصراع دومش گم شده باشد.
به گزارش StatCounter، در ایران نزدیک به 91 درصد گوشیهای همراه با Android کار میکنند. برای AirPods روی این گوشیها، سالها فقط نیمی از غزل خوانده میشد: موسیقی و تماس بیعیب، باقیاش سکوت. شیرین عادت کرده بود برای هر سلام یک لنگه را دربیاورد و برای هر «بپا» هر دو را. در بازاری که هر ده قدم کسی چیزی میگوید، این یعنی دستهایی که هیچوقت آزاد نیستند.
زبانی با دو لایه
شعر فارسی را میشود دو بار خواند، یک بار برای ظاهر واژهها و یک بار برای معنای پنهانشان. AirPods هم، از نخستین نسل در دسامبر 2016، دو لایه دارند. در لایهی نخست بیوقفه پیامهای رادیویی کوتاه و رمزنشده میفرستند: کدام مدل، باتری چقدر، در جعبه باز یا بسته. لایهی دوم گفتوگویی است روی اتصالی جداگانهی بلوتوث برای حالت نویز، تشخیص گوش، باتری دقیق و تنظیمات، و Apple الفبای آن را هرگز منتشر نکرده است.
دیگران آن را واژه به واژه آموختند. OpenPods از Federico Dossena در 2019 باتری را روی Android نشان داد و LibrePods از Kavish Devar در 2024 توانست حالت نویز را عوض کند، اما فقط با روت، یعنی با دسترسی به ژرفای سیستم. گره، خطایی در سیستم بلوتوث Android بود که Devar در اکتبر 2024 به Google گزارش داد. به گفتهی او و چند رسانهی فنی، Android 16 QPR3 از مارس 2026 روی Pixel و Android 17 از ژوئن 2026 این گره را بیروت گشودند؛ بیانیهای از Google در این باره در دست نیست.

PodPilot از همینجا آغاز میشود، و آغازش به کار کاتبان بیشتر میماند تا به اختراع. توسعهدهندهای از باواریای علیا پیش از نوشتن هر خط برنامه، مرجع پروتکل خودش را نوشت، از روی مستندات علنی دیگران، با واژههای خودش و بیآنکه کدی از کسی بردارد. دربارهی شدت حالت تطبیقی، دو پروژه مقیاس را وارونهی هم میخواندند، مثل دو نسخهی خطی یک دیوان که در یک بیت اختلاف دارند، و PodPilot خوانش تازهتری را برگزید که روی سختافزار آزموده شده بود. به گفتهی توسعهدهنده، حدود 200 ساعت توسعه و آزمایش گذشت تا کنترل همانطور کار کند که باید.
کاشیهای رنگی، شیشهی شفاف
انصاف حکم میکند از Apple آغاز کنیم. به گفتهی Apple، برای جا افتادن AirPods Pro 3 در گوش بیش از 10 هزار اسکن گوش و بیش از 100 هزار ساعت پژوهش با کاربران انجام شده است. وقتی کسی برای جای یک هدفون در گوش اینهمه وقت میگذارد، عجیب نیست که زبانش را به هر کسی نسپارد. میشود این را فهمید؛ لازم نیست دوستش داشت.
Google راه دیگری رفته است. Material 3 Expressive، معرفیشده در مه 2025، بر شکلهای گرد و بازیگوش، رنگهای پررنگ و حرکتهای فنری تکیه دارد؛ چیزی مانند کاشیکاری رنگارنگ سردر یک مدرسهی قدیمی، اگر کاشیها میتوانستند بجهند. Google میگوید آن را بر پایهی 46 پژوهش با بیش از 18 هزار شرکتکننده ساخته است. همه قانع نشدند: Rita El Khoury از Android Authority آن را نخست «too childish and bold» دانست و پس از یک ماه نظرش برگشت. Apple در همین سالها به سوی شیشه و خویشتنداری رفته است؛ هر دو انتخاب آگاهانهاند و هر کدام دلدادگان و منتقدان خود را دارند.

در برخی جاها Android زودتر رسیده است. زیرنویس زنده روی خود دستگاه در اکتبر 2019 با Pixel 4 آمد و Apple آن را در مه 2022 اعلام کرد. جایی که Android در طراحی عقب میماند، به نظر تحریریه ناهمگونی است: هر سازنده پوستهی خودش را روی سیستم میکشد، مثل گروهی که هر نوازندهاش در دستگاهی دیگر مینوازد. اما همین آزادی به برنامهای کوچک اجازه میدهد کاشی خودش را در تنظیمات سریع بگذارد.
وعدهی فردا
تازهترین AirPods، یعنی AirPods 5، از سپتامبر 2026 در بازار است و PodPilot آن را میشناسد. آنچه پس از آن میآید، هنوز در حد زمزمه است. زمزمهی سپتامبر 2025 از آنِ تحلیلگری به نام Ming-Chi Kuo بود: AirPods Pro با دوربینی کوچک، همان سال 2026. سال 2026 آمد و آن هدفون نیامد. زمزمهی بعدی را Mark Gurman در اوت 2026 در Bloomberg نوشت: دوربینها نه پیش از 2027. هر دو شایعهاند.
در غزل فارسی، معشوق همیشه وعدهی فردا میدهد و فردا همیشه یک روز دورتر است. شایعههای Apple هم همین خصلت را دارند. شنوندهی امروز بهتر است دل به هدفونی بدهد که امروز در گوش دارد.
دو کاشی، یک بیت کامل
امروز روی گوشیهای Google Pixel با Android 16 QPR3 یا جدیدتر و روی گوشیهایی که Android 17 دارند، PodPilot دو کاشی در تنظیمات سریع میگذارد: یکی برای باتری و یکی برای حالت نویز. با یک لمس، بسته به آنچه مدل AirPods شما پشتیبانی میکند، میان خاموش، حذف نویز، شفاف و تطبیقی جابهجا میشوید. تشخیص گوش و تشخیص مکالمه همان کاری را میکنند که در بازار دیدیم، و اکولایزر و اتوماسیونها هم هست. اینها قابلیتهای PodPilot Pro هستند، که فقط در کشورهایی در دسترس است که در آنها عرضه شده باشد.
اگر گوشی Android شما به این پیشنیاز نمیرسد، دست خالی نمیمانید: باتری هر لنگه و جعبه، و پنجرهی کوچکی که با باز شدن در جعبه پدیدار میشود، از Android 10 به بعد رایگان است. همین بخش رایگان میگوید AirPods شما چند سال دارد و میپرسد صدا همین حالا چطور است. اگر پیش از نصب میخواهید ببینید، رابط برنامه را همین بالای صفحه در مرورگر امتحان کنید.
بیت آخر، در همان سالن
چند هفته بعد، شیرین باز در سالن ورودی فرودگاه امام خمینی است، این بار خودش گل به دست. بلندگو شمارهی نوار بار را اعلام میکند و او میشنود: یک لمس روی کاشی، حالت شفاف، و صدای سالن مانند مصراع دوم یک بیت سر جایش مینشیند. مسافرش که بیرون میآید و شیرین سلام میکند، صدای پخش خودبهخود کنار میرود؛ هر دو دست برای آغوش آزاد است.
PodPilot را میتوانید رایگان از Google Play نصب کنید. قابلیتهای Pro فقط در کشورهایی در دسترساند که در آنها عرضه شده باشند. باقیاش شنیدن است، همان کار نخست.
PodPilot یک برنامهی مستقل است و هیچ ارتباطی با Apple Inc. ندارد. AirPods علامت تجاری Apple Inc. است. Android و Google Pixel علامتهای تجاری Google LLC هستند.